Home
Rijkaarde van Tetrode
1417-1418
Priorin stokoude abdij in Loosduinen
De historie van de zeer oude abdij van Loosduinen
(ook Loesduijnen en Losdun) gaat 800 jaar terug. De
graaf van Holland sticht het klooster en zijn vrouw,
Machteld van Brabant, laat hij er begraven.
Er is een legende van haar dochter bekend. Haar dochter zou 365 kinderen hebben gekregen.
Raakte een onvruchtbare vrouw het doopbekken in de abdij aan, dan zou ze toch kinderen kunnen krijgen.
Het kloosterarchief is bijna geheel verbrand in 1572 tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Vier mensen verbonden
aan de abdij zijn via een ander archief achterhaald. De oudste, die bekend is, heet Rijkaarde van Tetrode.
De abdij van Loosduinen - klik op het plaatje

Zij is bekend uit andere bronnen. Haarlem is haar bakermat. Gerard van Tetrode, een kanunnik van de Sint Mariakerk in Utrecht, is familie van haar. Haar vader, Simon Ysbrantzoon is de jongere broer van Gerard. Zie: genealogie Van Tetrode.

In 1305 sticht Gerard van Tetrode een kapelanie voor zijn memorie en die van zijn ouders in het Johannietersklooster van Haarlem.

Alleen de adbijkerk van Loosduinen staat er nog

De vader van Rijkaarde is getrouwd met Mabelia Spaernemansdochter. Simon IJsbrantszoon en Mabelia waren uit een familie van partriciŽrs uit Haarlem. Zij hadden ook eigendommen in Monsterambacht en Loosduinen. Haar vader was in 1366 tot 1371 schepen (wethouder) van Haarlem. Na zijn dood werd zij (vermoedelijk in 1395) priorin van de abdij van Loosduinen.

Het Westland in 1542

Jacob van Deventer tekent voor de Staten van Holland in 1537 een kaart van Holland waarvan hier boven een detail (klik op het plaatje voor de vergroting). De kaart met kerken, klooster en waterwegen kwam in 1542 uit.

Van Rijkaarde van Tetrode is ook nog bekend dat zij op 21 mei 1418 als priorin van Loosduinen land koopt. Eggebrecht van Cranenburg en Willem Jansz getuigen bij de koop.

Historie
Floris IV en zijn vrouw Machteld van Brabant stichten omstreeks 1229 op hun landgoed Losdun (Loosduinen) een klooster voor adellijke vrouwen. Vlaamse vaklui van de cisterciŽnzer orde bouwen een groot complex waarvan nu alleen nog de kerk over is. Deze kerk is een uniek monument van de Scheldegotiek.

Rijkaarde van Tetrode ziet de kerk zo`n 600 jaar geleden voor de eerste keer en het zou haar leven lang een belangrijke rol blijven spelen. De kerk is zo`n 750 jaar oud. Met de landing van de Watergeuzen in 1572 stopt de geschiedenis van het klooster. Het gebouw is tot op de laatste steen afgebroken. De Staten van Holland herstellen de gehavende kerk en gaven haar in gebruik aan de hervormde gemeente.

(bron: De abdij van Loosduinen CisterciŽnzerinnenklooster 1229-1572 door Willem E. den Hertog ISBN 90-72766-2-10).

De adbijkerk in 1980
Loosduinen door Vincent van Gogh In de 19e eeuw schildert Vincent van Gogh Loosduinen. Zie het schilderij links.
Loosduinen door Lodewijk Johannes Kleijn Lodewijk Johannes Kleijn (1817 - 1897) geboren in Loosduinen schildert de vliet met zicht op 's-Gravenhage; een fraai Hollands landschap.

De vernieling van het klooster
Degene die denkt dat de geuzen (Frans voor bezitlozen) vaderlandslievende strijders zijn geweest moet snel uit de droom worden geholpen. Ze vochten tegen de Spanjaarden, maar plunderden ook naar hartelust Hollandse dorpen. Het klooster van Loosduinen was een makkelijke prooi van de geuzen. Vlak nadat de rebellen Den Brielle op 1 april 1572 innamen, trokken zij de Maas over het Westland in. Daar werd het klooster van Loosduinen geplunderd. Of de nonnen konden ontsnappen is niet bekend.

Hendrik van Brederode, ``de grote geus`` genoemdHendrik van Brederode neemt het scheldwoord gueux of geus aan als ere-titel. Dit gebeurt in 1566 nadat hij namens de lage edelen Margaretha van Parma in Brussel verzoekt de inquisitie (vervolging van de calvinisten of gereformeerden) te verzachten. Hendrik van Brederode wordt bekend als 'de Grote Geus'. Willem van Oranje trwijfelt nog over een opstand. 'De Zwijger' wordt zijn bijnaam. Even lijkt het er op dat er inderdaad meer vrijheid komt. De voormalige monnik Peter GabriŽl houdt vlak daarna de eerste grote hagepreek in Holland in de duinen bij Tetterode (Overveen).

Mede door de enorme armoede en honger groeit de aanhang van de nieuwe leer pijlsnel. De komst van een nieuwe belasting is de druppel die de emmer doet overlopen. De massa koelt haar woede door de schatten in de kerken en kloosters te vernielen. Op 10 augustus 1566 begint de beeldenstorm in het St Laurentiusklooster in Steenvoorde dat tegenwoordig in Frankrijk ligt. Calvinisten vernielen in Gent op ťťn dag acht kerken, 25 kloosters, tien hospitalen en zeven kapellen vernield. Ze slaan beelden kapot en steken bibliotheken in brand. Een golf van vernieling trekt door het land. Haarlem is ťťn van de weinige steden die gespaard blijven in Holland.
(bron: Geschiedenis van de Lage Landen van Jaap ter Haar ISBN 90 228 3931 1).

Terug naar boven