Home

Philippus Tettero terug naar Nieuw Guinea

1963

Pater zat gevangen bij de Japanners

 

Hij lacht maar eens. Hij lacht bij iedere vraag die je hem stelt. En als hij even zijn lacht bedwingen kan, dan antwoordt hij: "Ja eh, nee". En dan komt het verhaal, de bijna eindeloze vertelling die zelfs de tegenwoordige missionarissen op Nieuw Guinea al weer vreemd aan moet doen.

Het verhaal dat bij al zijn overdrijveingen bij alle veranderingen en datails die er in de loop van de jaren bijgekomen zijn, een beeld geeft hoe het in het begin is geweest. Het verhaal is een boek waard, een avonturenroman.

Een stampvolle kerk aan de Haarlemmerstraat in Leiden vierde in december 1936 het afscheid van de eerste franciskaanse Nieuw Guinea Missionarissen. Daarna ging het op weg naar de zon, naar de tropen, Maastricht, Genua, het toenmalige Batavia, de kei-eilanden en ten slotte Nieuw Guinea.

P. Philippus Tettero werd pastoor in Babo, de hoofdstad van het land van de blubber. Tussen de mangi-mangi lag zijn werkterrein. Hij leefde jaren tussen vloed - en dan zijn alle bomen paaltjes in het water - en eb - paaltjes in de modder. Kleine woonkernen bezocht hij daar. Hij sprong van wortel op wortel, voer met vele soorten boten en beklom metershoge palen om de huizen van zijn gelovigen of aspirantgelovigen te bereiken.

Wonderlijk

Als je hem moet geloven zijn er in die tijd de wonderlijkste dingen gebeurd. Maar die zullen misschien in zijn bij voorbaat al beroemde boek worden opgetekend. Vanuit deze vloedbossen werd hij in de oorlog naar een Japans gevangenkamp gebracht en in 1946 kon hij bevrijd en 'niet zo erg gehavend' terugkeren naar zijn parochie. Na een verlof in Nederland terug naar Nieuw Guinea. Hij begint zijn werkterrein uit te breiden.

Rond 1930 ontdekte de Nederlandsche Nieuw-Gu Petroleum Maatschappij (N.N.G.P.M.) olie bij Babo, waardoor het rustige dorp uitgroeide tot een belangrijk centrum van industrie- en olie. Babo speelde een strategische rol vanwege het vliegveld (Babo Airfield). De KLM en de geallieerden gebruikten het vliegveld in 1941, maar de Japanse strijdkrachten bezetten het later en bouwden het uit voordat het door geallieerde bombardementen werd geneutraliseerd.

 

In 1952 ontmoeten we hem in Waris, helemaal aan de andere kant van het land. Een paar jaar later, hij is inmiddels geridderd, woont hij in Hollandia.Begonnen als jong missionaris is hij langzamerhand gestegen op de maatschappelijke ladder.

Missiesecretaris

En juist wanneer zijn medebroeders hem verzekeren dat er wel een streepje paars in zit, bereikt hem tijdens verlof in het vaderland het bericht: voorlopig niet terug naar Nieuw Guinea. En hij wordt aangesteld tot missiesecretaris, gedelegeerde van P. Provinciaal in alle zaken die de missionarissen betreffen.

P. Philippus in 1937 in Enggawar.

Pater Philippus Tetteroo Missionaris op Nieuw Guinea 1937-1958, missiesecretaris te Weert 1958-1962, Commissaris van het Heilig Land voor Nederland keert begin december terug naar Nieuw Guinea.

 

Bron Ons land

https://www.onsland.nl/collectie-object/https%3A%2F%2Fstudiezaal.erfgoedhuisweert.nl%2Fdetail.php%3Fid%3D205013592

Zo werd hij dus in 1958 opgesloten in de hoge verblijven van het provinciaat, nog steeds gesierd met een baard, als blijvend getuigenis 'dat het maar voorlopig zal zijn'. In deze jaren onderhield hij het contact met alle missies en met de families van demissionarissen.

Palestina

Daar kwam nog een andere hoge functie bij: commissaris van het Heilige Land voor Nederland. De zorg van de Franciskanen voor de heilige plaatsen in Palestina is bekend. De Nederlandse bijdrage in die zorg bundelde zich op het bureau van P. Philippus.

Teruggekeerd in beschaafde streken: op zijn missiesecretariaat.

Oktober 1962 kwam eindelijk het langverwachte bericht: terug naar Nieuw Guinea. De 15e november drong hij zijn ambte van missiesecretaris over aan P. Arnulf Camps, die al ruim een jaar aan het secretariaat verbonden was, en die de trouwe lezers zich zullen herinneren als auteur van veel artikelen in "Sint Antonius".

P. Philippus begon aan de voorbereidingen. Een bezoek hier, een bespreking daar en tussendoor het bijeengaren van een complete tropenuitrusting.

Afscheid

Zondag 2 december werd het kerkelijk afscheid gevierd, nu niet in een stampvolle kerk, maar in het intieme koor van de Weerter kloosterkerk. 19 december kon hij beginnen een een reis die hij 26 jaar geleden ook maakte. Maar in Nieuw Guinea zal hij nu niet alleen maar moeras aantreffen, modder en mangrovebomen (hoewel hij popelt om weer die voettocht van Tanniba naar Mabriƫma te maken, of de beroemde wandeling naar Waternissie).

Maar ook een schare van veertig medebroeders die hem als een der hunnen en zelfs als pionier, met vreugde zullen begroeten.

Arnoldius Janssen

(Bron: Sint Antonius, maandblad voor het katholieke volk, het maandschrift voor de vereerders van de grote wonderdoener van Padua, jaargang 65 van januari-februari 1963)

Pater Tettero (rechts) samen met zijn opvolger P. Arnulf Camps.

Pater Tom (Philippus, Flip) Tetteroo bij zijn aankomst in 1937 in Babo. In de witte toog is pater Cees Meuwese die zich in 1935 daar vestigde.

Philippus Tetteroo werd 94 jaar

Philippus (Tom) Tetteroo werd 94 jaar oud. Hij was 77 jaar minderbroeder en 70 jaar priester. Hij behoorde tot de eerste groep missionarissen van onze provincie die naar het toenmalige Nieuw Guinea werd uitgezonden. Hij heeft, samen met zijn medebroeders, de harde jaren van de Japanse bezetting meegemaakt. Zij hadden een zwaar leven in een kamp. Na de bevrijding van de Japanse bezetting heeft hij in dit missiegebied veel voor de mensen kunnen betekenen. Zijn afscheid van dit land is op TV uitgezonden.

In 1992 teruggekeerd naar Nederland heeft hij in de communiteit aan de Rijnsburgerweg in Leiden en later in Warmond de tijd van zijn emeritaat doorgebracht en ons deelgenoot gemaakt van zijn belevenissen en ervaringen in boekvorm en op TV.

Bron: https://www.minderbroedersfranciscanen.net/2006/12/31/2006/