16 december 2009

Sociaal-geograaf pleit voor monument freules van Beckum

GOOR De freules van Beckum, die in 1544 stierven op de brandstapel op het Galgenveld bij Delden, verdienen een standbeeld. Amateur-historicus Jan van Beckum uit Leersum op de Utrechts Heuvelrug wil zich hiervoor sterk maken. Jan van Beckum schrijft een boek over de adellijke familie Van Beckum en leidt af en toe Van Beckums uit de Verenigde Staten rond langs historische plekken in de Hof van Twente.

„Mijn vader heeft de Amerikaanse Van Beckums hun historische roots teruggegeven”, zegt Jan van Beckum die als enthousiast lid van de Vrienden van Twickel regelmatig in Twente vertoeft. „Twee broers verlieten Nederland in 1872 na een familieruzie. De twee hebben voor meer Van Beckums in Amerika gezorgd dan er in Nederland en Duitsland bij elkaar wonen.” Het tweetal is opgespoord via een passagierslijst van de Holland Amerika Lijn (Hal).

Jan van Beckum vermoedt dat zijn voorvaderen uit Westfalen komen, net als de adellijke families Raesfelt en Van Hoevel. Zo’n dertig kilometer ten westen van Munster ligt de stad Beckum (37.000 inwoners). De familie had een kasteel Het Nijehuys in Beckum rond 1394. Dat kasteel stond mogelijk aan de Hagmolenbeek waar later het kerkdorp Beckum ontstond.

„De Van Beckums probeerden hun macht over een aantal richterambten in Twente te verspreiden”, vertelt Jan van Beckum die enkele jaren geleden meewerkte aan een tv-uitzending van Ernst Daniël Smid over de freules van Beckum. Maar verschillende riddermatige Van Beckums sneuvelden in oorlogen en vooral de vuurdood van de freules van Beckum die het katholieke geloof de rug toekeerden, deed de familie geen goed. Jan III van Beckum trouwde met Ursula van Werdum uit Oost-Friesland. Deze Ursula bekeerde zich met de zus van Jan van Beckum, Maria, tot de doopsgezinde kerk. Op aandringen van de centrale overheid pakte de drost van Twente, Goossen van Raesfelt, de twee dames op en liet ze maanden later op een brandstapel op het Galgenveld aan de Wicherinksweg in Delden, ongeveer 800 m ten westen van de Algemenen begraafplaats, verbranden.

Tot het bezit van de Van Beckums behoorde het kasteel Nijenhuis in Diepenheim, de voormalige havezate Kevelham bij Goor, enige tijd ook het Oosterhof in Wiene, Ottenschot en Smedink bij Bentelo. Jan van Beckum wil binnen een jaar zijn boek over de Van Beckums in Twente klaar hebben. Daarna volgen nog twee delen over de families in Brabant, Duitsland en Amerika. „Afgelopen maand was het 465 jaar geleden dat de dames de dood vonden. Hun leven speelde zich voornamelijk af in de huidige Hof van Twente en dat mag best benadrukt worden. Er zijn vanuit de gereformeerde wereld ongetwijfeld stichtingen of sponsors te vinden voor een monument en in Delden en Diepenheim is er vast een kunstenaar die daaraan vorm wil geven.